Şehirler yalnızca yollarla büyümez. O yolların nereye çıkacağını bilen bir akılla büyür. Bir tarafta altyapı çalışmaları, diğer tarafta rezerv alanlar ve yeni yerleşimler… Bir yanda Kuzey Çevre Yolu, öte yanda Güney Çevre Yolu… Sanayi ve Karacasu kavşakları, Sümbüllü bağlantısı, Adana Yolu-Havalimanı Kavşağı ve yeni bulvarlar… Kahramanmaraş’ın her tarafında bir çalışma, her köşesinde bir yatırım var. Bunların her biri kıymetli. Fakat asıl mesele, projelerin tek tek yapılması değil; birbirini tamamlaması.. Çünkü bir şehirde çok sayıda proje yürütülmesi, o şehirde bütüncül bir plan bulunduğu anlamına gelmez. Bir kurumun yaptığı çalışma diğerinin planını zorluyorsa, bugün asfaltlanan yol kısa süre sonra yeniden kazılıyorsa ortada yatırım vardır ama şehir aklı eksiktir. Kahramanmaraş’ın bugün en büyük ihtiyacı da tam olarak bu:  Ortak bir şehir aklı, güçlü bir planlama ve kurumlar arasında görünür bir koordinasyon… Kahramanmaraş’ta ana yolların bir bölümü Büyükşehir Belediyesinin, bazı güzergâhlar Karayolları Genel Müdürlüğünün, ara sokaklar ise ilçe belediyelerinin sorumluluğunda. İçme suyu ve kanalizasyon hizmetleri KASKİ’nin; elektrik, doğal gaz ve iletişim altyapısı ise farklı kurum ve işletmecilerin (Akedaş, Armadaş, Türk Telekom) görev alanında. Rezerv alanlarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ, kırsal bölgelerde ise başka kamu kuruluşları devrede. Kâğıt üzerinde herkesin görevi ayrı olabilir. Fakat vatandaş için şehir tek. Vatandaş, suyu kesildiğinde hangi kurumun yetkili olduğuna bakmaz. Aracı çukura düştüğünde yolun Büyükşehir Belediyesine mi, ilçe belediyesine mi yoksa Karayollarına mı ait olduğunu düşünmez. Evine ulaşamıyorsa, trafikte saatlerini kaybediyorsa veya yeni yapılan yol yeniden kazılıyorsa vatandaşın gördüğü yalnızca koordinasyon eksikliği olur. Bu nedenle görev alanlarının ayrı olması, planların da birbirinden kopuk olması anlamına gelmemeli. Tam aksine, yetki çoğaldıkça koordinasyon daha güçlü kurulmalı. Kahramanmaraş’ın yıllardır gündeminde olan en önemli konulardan biri çevre yolları. Kuzey ve Güney çevre yolları için yürütülen çalışmalar, şehrin geleceği açısından büyük önem taşıyor. Ancak çevre yolu dediğimiz şey, şehir merkezinin dışından geçen geniş bir asfalt şeridinden ibaret değil. Çevre yolları; şehrin hangi yöne büyüyeceğini, sanayinin ve yeni yerleşimlerin nerede yoğunlaşacağını, ağır araçların hangi güzergâhları kullanacağını ve şehir içi trafiğin nasıl rahatlatılacağını belirleyen ana omurgalardır. Bu nedenle Kuzey ve Güney çevre yolları birbirinden bağımsız iki proje gibi ele alınamaz. Yeni yerleşim alanları, organize sanayi bölgeleri, havaalanı, hastaneler, üniversiteler, ticaret merkezleri ve toplu taşıma sistemi bu yollarla birlikte planlanmalı. Sanayi Kavşağı, Karacasu Kavşağı, Sümbüllü bağlantısı ve Adana Yolu-Havalimanı Kavşağı da aynı ulaşım planının birbirini tamamlayan parçaları olmalı. Bir kavşağı tamamlamak mühendislik başarısıdır. O kavşağı şehrin bütün ulaşım sistemiyle uyumlu hâle getirmek ise planlama başarısıdır. Kahramanmaraş’ın ihtiyacı ikincisidir. Çevre yollarının kenarlarında oluşabilecek kontrolsüz yapılaşmaya karşı da şimdiden tedbir alınmalı. Aksi hâlde trafiği şehir dışına taşımak için yapılan yollar, birkaç yıl sonra yeni birer şehir içi yoluna dönüşür. Türkiye’nin birçok şehrinde yaşanan bu hata Kahramanmaraş’ta tekrarlanmamalı.! Deprem sonrası Kahramanmaraş’ın içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu altyapısının yenilenmesi için kapsamlı çalışmalar yürütülüyor. Bu büyüklükteki bir çalışma elbette toz, çamur, trafik yoğunluğu ve geçici su kesintileri oluşturacak. Vatandaş da kalıcı bir çözüm için belirli ölçüde sabır gösterecek. Fakat vatandaşın kabul etmekte zorlandığı şey, aynı yolun tekrar tekrar kazılması.. Önce KASKİ kazıyor. Ardından doğal gaz hattı için başka bir ekip geliyor. Daha sonra elektrik veya iletişim altyapısı için yol yeniden açılıyor. En sonunda asfalt dökülüyor ancak yeni bir ihtiyaç ortaya çıktığında aynı cadde tekrar kazılıyor. Elbette bu durum her çalışma ve her bölge için geçerli değil. Fakat kurumlar arasında yeterli eşgüdüm kurulmadığında benzer görüntülerle karşılaşıyoruz. İşte koordinasyon tam da burada gerekli. Bir caddeye asfalt dökülmeden önce KASKİ, elektrik, doğal gaz ve iletişim işletmecileri ile Büyükşehir ve ilgili ilçe belediyesi aynı masaya oturmalı. Mümkün olan her yerde bütün altyapı çalışmaları tamamlanmalı, yol daha sonra kalıcı şekilde yenilenmeli. Aksi takdirde kamu kaynakları asfaltın altına değil, koordinasyonsuzluğun içine gömülür. Deprem sonrasında Kahramanmaraş’ta on binlerce konut ve iş yeri inşa edildi. Yeni mahalleler ve rezerv alanlar oluşturuldu. Bu çalışmalar, barınma ihtiyacının karşılanması bakımından son derece önemli. Fakat konut yapmakla şehir kurmak aynı şey değil. Yeni konutların yolu, suyu, kanalizasyonu, okulu, sağlık merkezi, çarşısı, parkı ve toplu taşıması birlikte düşünülmeli. Bir bölgeye binlerce konut yapıp daha sonra “Buradaki trafik nasıl çözülecek?” diye düşünmeye başlarsanız şehir planlamış olmazsınız; yalnızca sorunların yerini değiştirmiş olursunuz. Yeni yerleşimlerin çevre yolları ve ana ulaşım akslarıyla ilişkisi şimdiden kurulmalı. Kuzey Çevre Yolu hangi yerleşimlerin yükünü taşıyacak? Güney Çevre Yolu sanayi, havaalanı ve Gaziantep istikametindeki trafiği nasıl dağıtacak? Yeni mahallelerden üniversitelere, hastanelere ve ticaret merkezlerine toplu taşıma nasıl sağlanacak? Planlama dediğimiz şey, bu sorulara yol tamamlandıktan sonra değil, ilk kazma vurulmadan önce cevap verebilmek.. Kahramanmaraş’ta yürütülen yatırımların daha verimli ve anlaşılır olabilmesi için bütün kurumların çalışmalarını kapsayan ortak bir koordinasyon haritasına ihtiyaç var. Bu haritada hangi mahallede hangi kurumun çalıştığı, altyapının ne zaman tamamlanacağı, asfaltın hangi tarihte döküleceği, yeni yolların hangi yerleşimlere bağlanacağı ve çevre yolu projelerinin hangi aşamada olduğu açıkça görülmeli. Bu bilgiler yalnızca kurum yöneticilerinin önündeki dosyalarda kalmamalı, kamuoyuyla da paylaşılmalı. Vatandaş, kendi mahallesinde ne yapıldığını ve çalışmanın ne zaman biteceğini bilmeli. Aslında KASKİ bu duyuruları yapıyor. Diğer kurumlardanda bu duyarlılığı bekliyoruz. Belirsizlik, yapılan hizmetin değerini düşürür. Şeffaflık ise vatandaşın sabrını ve güvenini artırır. Kahramanmaraş’ta yatırım yapılmadığını söylemek haksızlık olur. Altyapıdan çevre yollarına, kavşaklardan yeni bulvarlara, konutlardan kamu hizmet binalarına kadar çok sayıda proje yürütülüyor. Fakat yatırımın büyüklüğü kadar, yatırımlar arasındaki uyum da önemli. Bir projeyi başlatmak başarı. Onu zamanında tamamlamak daha büyük başarıdır. Bütün projeleri birbirini destekleyecek şekilde yönetmek ise gerçek şehircilik başarısı.. Kahramanmaraş artık yalnızca harcanan parayı değil, yatırımın hayatımıza sağladığı katkıyı da konuşmalı. Kaç kilometre yol yapıldığı kadar trafik yükünün ne kadar azaldığını… Kaç konut üretildiği kadar bu konutların ne ölçüde yaşanabilir mahallelere dönüştüğünü… Kaç kilometre boru döşendiği kadar su kaybının ne kadar azaltıldığını da sorgulamalı. Kahramanmaraş’ın önünde tarihî bir fırsat var. Deprem büyük bir yıkım getirdi ancak şehri daha güvenli, planlı ve yaşanabilir biçimde yeniden kurma imkânı da doğurdu. Bu fırsatı değerlendirebilmek için belediyelerin, bakanlıkların, Karayolları Genel Müdürlüğünün, KASKİ’nin, enerji ve iletişim işletmecilerinin, üniversitelerin, meslek odalarının ve sivil toplum kuruluşlarının aynı şehir tasavvurunda buluşması gerekiyor. Bunu ne kadar başardık zor bir soru olur? Herkes kendi görevini yapabilir. Ama herkes yalnızca kendi penceresinden bakarsa ortaya ortak bir şehir çıkmaz. Kahramanmaraş’ın Kuzey Çevre Yolu’na da Güney Çevre Yolu’na da ihtiyacı var. Yeni kavşaklara, bulvarlara ve güçlü bir toplu taşıma sistemine de… Fakat bütün bunlardan daha önemlisi, bu yolların hangi Kahramanmaraş’a çıkacağını belirlemek.. Çünkü şehrin en büyük eksiği yalnızca yol değil. Bütün yolları aynı geleceğe ulaştıracak ortak bir yol haritasıdır. İnşallah o yola doğru yürüyoruz dur?